Phong độ ẩm thực của Sài Gòn được duy trì không nhờ vài món nổi tiếng, mà từ toàn bộ đời sống ẩm thực. Sài Gòn có một nhịp sống ẩm thực, sở hữu nhiều yếu tố then chốt: từ món ăn ngon, đa dạng, giá cả hợp lý, đến sinh hoạt ăn uống sống động, khả năng sáng tạo của người bán hàng…

Không nhiều thành phố trên thế giới có sinh hoạt ăn uống gần như suốt ngày đêm như Sài Gòn. Thành phố này tạo ra hệ sinh thái ẩm thực hoàn chỉnh. Nơi đây có hàng trăm món phổ biến được bày bán hằng ngày, rất ngon với nhiều mức giá.

Tạm chia theo thời gian để dễ hình dung, buổi sáng có bánh mì, hủ tiếu, phở, bún bò, cơm tấm. Chiều có bánh xèo, bánh khọt, gỏi cuốn, các loại chè. Tối ra đường có hải sản, ốc, lẩu, nướng, phá lấu, cháo lòng, hủ tiếu… Chia vậy thôi chứ ăn lúc nào cũng có, cũng được, cũng ngon.

Ở nhiều nơi khác, thực khách thường chi trả khá cao để trải nghiệm đồ ăn ngon, còn ở Sài Gòn, bạn có thể ăn ngon mà không nhất thiết phải vô nhà hàng lớn. Món ngon có thể gặp ngoài quán vỉa hè, trên xe đẩy bên đường, hoặc đi vô chợ truyền thống, hẻm nhỏ nào đó. Trong tiệm cơm tấm hoặc quán ốc, có thể gặp từ sinh viên nghèo lẫn doanh nhân thành đạt.

Ẩm thực Sài Gòn là sự hòa trộn của món ngon tứ xứ, tạo nên nét đặc sắc hiếm nơi nào có được. Ngồi ở đây có thể ăn cơm tấm Nam bộ, mì người Hoa đã đành, mà còn ăn bún bò Huế, cao lầu Hội An, mì Quảng, phở Nam Định, đến cả thắng cố từ Tây Bắc cũng có luôn. Ngoài ra còn món Nhật, món Hàn, món Thái, món Âu, tập trung theo từng khu riêng trong thành phố.

Có hai thứ cho thấy sự độc đáo của ẩm thực Sài Gòn là bánh mì và ốc. Bánh mì phổ biến khắp thế giới nhưng ở Sài Gòn, nó mới đa dạng, đa diện hàng đầu. Ổ bánh mì là sự hội tụ của nguyên liệu Việt cùng kỹ thuật làm bánh kiểu Pháp, trong đó có rau thơm nhiệt đới và nước sốt đặc trưng.

Còn món ốc ở Sài Gòn, được coi là một hiện tượng ẩm thực rất lạ, nhất là với người nước ngoài. Trải nghiệm lể ốc ở đây thì khách du lịch khó tìm thấy ở thành phố lớn nào khác trên thế giới.

Trong câu chuyện ẩm thực Sài Gòn, không thể không nhắc đến cà phê, thứ thức uống xuất xứ phương Tây nhưng đã được nội địa hóa. Chuyện uống cà phê ở Sài Gòn như một nếp văn hóa, một phần không thể thiếu của đời sống thường nhật.

Vô quán uống gì kệ bạn, cà phê sữa đá, cà phê đen hay bạc xỉu, cà phê trứng. Bạn ngồi lâu hay mau cũng là chuyện của bạn, có thể uống nhanh ly đen đá rồi đi, có khi ngồi mấy tiếng đồng hồ. Bạn ra quán làm việc hay gặp bạn bè, ngồi đọc báo hay ngó đường phố vu vơ, cũng không ai để tâm tới bạn.

À, thay vì rủ nhau đi uống nước giải khát, thì dân Sài Gòn thường nói là “đi cà phê”. Đó chính là một nét văn hóa cà phê Sài Gòn.

Nếu ăn uống là nhu cầu thiết yếu, thì ở Sài Gòn, ăn uống còn là hoạt động xã hội. Người dân thường rủ nhau đi ăn thay vì chỉ để gặp mặt, sẵn sàng chạy xa để thử quán mới, thường xuyên chia sẻ địa điểm ăn uống và theo dõi các xu hướng ẩm thực. Điều này gián tiếp thúc đẩy hàng quán nâng cao chất lượng, muốn được nhắc đến, được chia sẻ, thì phải thiệt ngon.

______

Thời gian gần đây, ẩm thực Sài Gòn có thêm thành tố Michelin trong những câu chuyện trà dư tửu hậu, trên báo lẫn mạng xã hội. Nơi đây đã có nhà hàng fine dining, nhà hàng sáng tạo đương đại, nhà hàng Việt hiện đại, quán ăn truyền thống được Michelin vinh danh, cùng các địa điểm đạt Michelin Bib Gourmand.